HELENA VILLAR JANEIRO (Becerreá –Lugo- 1940)
Foi profesora de Ensino Primario e Secundario. Poeta, conferenciante, narradora, articulista de prensa e traductora, formou parte do colectivo poético Cravo Fondo (1977) e coordinou as coleccións de poesía Eusebio Lorenzo e Poetas con Rosalía. Foi presidenta da Fundación Rosalía de Castro e membro do Plenario do Concello da Cultura Galega (2005-2012). Actualmente reside entre Santiago de Compostela e Rianxo.
Na súa obra destacan os poemarios Alalás, Rosalía no espello, Festa do corpo, Álbum de fotos, Nas hedras da clepsidra, Pálpebra azul e Remontar o río. Escribiu poemarios a infancia, á que dedicou unha produción considerable en verso e prosa. Ten publicado libros en colaboración con Xesús Rábade Paredes, o seu home, e numerosa obra en colectivos e revistas literarias.
Actualmente traballa coa fotografía facendo unha integración entre a imaxe e a palabra literaria, labor que realiza tamén coa obra pictórica de varios artistas.
Recibiu os premios de poesía Manuel Antonio, Galicia, Chao Ledo, Eusebio Lorenzo, Xacobeo e foi accesit do González Garcés.
Conta con abondosa obra narrativa de relatos, algúns recollidos no volume O enterro da galiña de Domitila Rois e foille concedido o premio Modesto R. Figueiredo por O cadro.
Como xornalista de prensa, ten o prestixioso premio Puro Cora
AS TÚAS MANS FIXÉRONME XARDÍN
As túas mans fixéronme xardín,
xardín que se cubriu de buganvilias,
de xorros mornos,
de cantos e olores,
tal como aconteceu no paraíso.
O bo xardín amante sempre oculto e semisilencioso,
déixame ser por ti camelia e mirto
e ofrecerche benvidas de colores
danzando as percusións das carricantas,
dos grilos
e das ras.
Mentres me cobren
as pingotas de mel que caen na tarde
do violín do vento,
agardo a que se espallen os perfumes
que trae a noite
termando do farol por entre as brisas
dos labios das montañas.
Para que nos perdamos na lúa e nas estrelas
cos peixes colorados buligando no ventre
e as bolboretas brancas apousadas nos seos,
o xardín queda espido
ata a amencida.
Cando te vas
adormecido está como un infante
amamantado polas rosas brancas,
repousando nas miñas redondeces.
E queda, paseniño,
aniñando na rosa do meu corpo
o paxaro da alba.
De Festa do corpo
KENNINGTON ROAD
Do seo da taberna mana a música
e acordeóns e violíns
pola vidreira oeste
cortan a luz do sol en poliedros
e colocan no colo desta tarde
os últimos diamantes.
Veño de ver os cisnes polo Támesis,
de ulir os sabugueiros que ateigaron
o aire de branco olor
e de escoitar nos dedos dos abetos
os pianos do vento.
E téntame a taberna
coa súa bocalada de bafo quente,
coa música verquida por entre escumas de ale
e a invitación ás danzas que eu bailara de nena‑maia,
cando el soltaba a música en fervenzas
por riba das glicinias dos corredores
que facían a sombra
onde eu simbolizaba a primavera.
¡Canto tempo perdiches!, di o sangue
vertido das feridas dos cristais
que se derrama nos perfís borrosos
das cousas e os sabores
e o reproche fai ecos
na cor esvaecida que se esparexe,
nun harmónico acorde de cadencia final,
na derradeira gota de licor
que esvara pola copa e polos beizos.
Porque souben marcar cada poema que virou o meu mundo
cun pétalo de rosa
e deixar calendarios nas cortizas das árbores
para marcar o amor,
pero non souben anotar o día
nin a hora
nos que el tocaba para min
a derradeira música.
De Nas hedras da clepsidra
O SOUTO E A ESPERANZA
Nalgún instante lembrarás o souto
que deras por perdido
aquel en que as boquiñas de ouro dos castiñeiros
se abrían nos menceres do novembro infantil
e eras Carapuchiña
enchendo o caravelo con sorrisas de ourizo
que se baixaban perfumar no orballo
E dentro das carocas centenarias
nas que ti te escondías dos ollos da paisaxe
escoitabas as sagas que contaban os gnomos
mentres sobre a madeira repicaba
a constancia do peto
e os primeiros lagartos tropezaban
coas follas engurradas que venceran
as lamas dos invernos.
O souto segue alí
agardando pereno baixo de sol ou chuvia,
espíndose tras dúas estacións
para soltar a folla riba do esterco fúnxico
que florece na terra.
As danzas polonesas de Chopin
no teclado disposto polo aire
fan desa follagada
un baile de salón
que cobre a nube
protexéndoo da chuvia
se o vento é favorable.
O souto é o lugar
onde a chuvia ha caer en dúas veces
e os espellos da auga que se estanca
na cunca remollada das follas que hai no chan
róubanlle a luz ao día para o pintor que soña
escalas de amarelos,
para o poeta que acha
metáforas de vida sobre o outono
O souto agarda sempre.
E ti espirás a psique do seu ruído íntimo,
sacudirás os pés do po do asfalto
coas follas voandeiras
que saen recibirte
marcándoche o carreiro
e terás ese encontro profundo no que o tempo
se amosa iridiscente.
E todas as idades agárdante no souto.
A infancia
xogando á escondedela cos ananos.
A adolescencia
movéndose en glisando como a cobra.
A xuventude
xestando nos amores concebidos.
A madurez
removendo recordos desgranados.
A ancianidade
guiando as emocións que cruzan a galope
os bordes da memoria.
Mais non verás a morte.
Porque o souto
é sempre a alegoría do regreso
no canto dos paxaros.
De Remontar o río
English 
Spanish
